Ieder justitieel onderzoek naar aanleiding van een misdrijf begint met een vaststelling van motief, hetgeen de oude Romeinen noemden “cui bono”. De initiële verdachten worden bepaald op basis van de vraag:

“Wie heeft voordeel bij dit feit? ”

, en het zijn de mensen die binnen het profiel van “voordeel bij” vallen, waar een onderzoeksteam in eerste aanloop haar aandacht op zal richten. Net zo gaat een politieke analyse in zijn werk. De analist probeert allereerst mogelijke motieven vast te stellen, en probeert dan de feiten zoals ze zijn te rijmen met de motieven om uiteindelijk een oordeel te kunnen vellen over wie heeft het gedaan en waarom.

Betreffende de explosies in Londen, de mogelijke motieven voor wat iedereen aanneemt zijn aanslagen geweest, zijn divers en lopen ver uiteen.

1. Volgens de media en verschillende overheden (de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Israël) zijn de explosies duidelijk het werk van al Qaeda (het wie). Het motief wordt dan gezocht in de vooronderstelde barbaarsheid van al Qaeda (het waarom: “zo zijn die mensen nu eenmaal, barbaarse monsters die enkel uit zijn op het vergieten van bloed van onschuldige mensen”), of meer diepgaand in een poging de steun van het volk van Groot-Brittannië voor de Oorlog tegen Terreur te breken en daarmee het vertrek van de Britse troepen uit bijvoorbeeld Afghanistan en Irak te bespoedigen.

Maar, de vaststelling van mogelijke motieven is niet beperkt tot al Qaeda. Steun voor de Oorlog tegen Terreur onder de volkeren van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië is al maanden lang alsmaar aan het afnemen. Met de stijging van het aantal gedode soldaten daalt ook het aantal Amerikanen dat de oorlog in Irak een juiste zaak vindt, en neemt de roep tot terugtrekking uit Irak alleen maar toe. Zo ook in Groot-Brittannië, waar feitelijk nooit een meerderheid van mensen voor een invasie en bezetting van Irak is geweest. Deelname hierin door Britse troepen is altijd het resultaat geweest van de wens hiertoe van de zijde van Tony Blair, niet van een breed gedragen instemming onder het volk van Groot-Brittannië. Vanuit het perspectief van de Verenigde Staten zijn de aanslagen in Londen dan ook als een godsgeschenk: hoe zou men beter het Britse volk ervan hebben kunnen overtuigen dat de Oorlog tegen Terreur noodzakelijk is en dat Britse steun hiervoor gerechtvaardigd is?

2. Dit is het motief dat de objectieve politiek analist ertoe dwingt de Verenigde Staten aan te duiden als mogelijke verantwoordelijke voor de explosies in Londen (het wie), simpelweg omdat zij hier voordeel bij heeft. Hoe cynisch dit in feite ook is, de realiteit leert dat onder Amerika’s Oorlog tegen Terreur iedere aanslag de noodzaak tot deze Oorlog tegen Terreur bevestigt, en steun verzekert voor de continuering van Oorlog tegen Terreur (het waarom).

Waar dit geldt voor de Verenigde Staten, geldt dit natuurlijk ook voor het Groot-Brittannië van de regering Blair. Zoals gezegd is er nooit en meerderheid van het Britse volk voorstander geweest van Britse betrokkenheid bij de invasie en bezetting van Irak, dit was en is het resultaat van de wens en het verlangen van een man: Tony Blair zelf. Tegenstand tegen de Britse betrokkenheid bij de invasie en bezetting van Irak was zo groot dat het onderwerp van de Oorlog in Irak door de oppositie in Groot-Brittannië in de aanloop naar de recente verkiezingen zelfs tot hoofdonderwerp werd gebombardeerd. Onder deze druk lijkt de Britse overheid wel genoodzaakt te zijn geweest terugtrekking van Britse troepen aan te kondigen, om het volk niet te vijandig tegen over haar te laten worden[1].

Buiten dit, het recent naar buiten geraken van de “Downing Street Memo” heeft steun voor de oorlog in Irak geen goed gedaan, noch in de Verenigde Staten, noch in Groot-Brittannië. In het kort, de Downing Streat Memo is een memorandum gedateerd 23 juli 2002 naar aanleiding van overleg tussen Bush en Blair over Irak. In het memorandum wordt uitdrukkelijk vermeld dat Bush oorlog met Saddam wou, en dat ter rechtvaardiging hiervan informatie over Irak verdraaid zou worden naar het grote publiek toe. Met andere woorden, Irak zou beschuldigd worden van terrorisme en het bezit van massavernietigingswapens, informatie die deze beschuldigingen zou kunnen rechtvaardigen zouden de Amerikaanse en Britse veiligheidsdiensten wel vinden, en zo niet dan zouden ze deze “informatie” zelf wel maken.

3. De derde partij met een motief is dus Groot-Brittannië (het wie): een aanslag in Groot-Brittannië is vanzelfsprekend het beste middel om het volk duidelijk te maken dat de dreiging van terreur reëel is, en dat - daarmee - steun voor de initiatieven ontplooid door de regering Blair noodzakelijk en gerechtvaardigd is en continuering van de Oorlog tegen Terreur met Britse betrokkenheid noodzakelijk; in reactie een aanslag door terroristen in Groot-Brittannië zelf zou het besluit tot terugtrekking van Britse troepen uit Irak en Afghanistan met steun van het publiek ongedaan kunnen worden gemaakt, zoals Blair graag zou zien; een aanslag door terroristen in Groot-Brittannië zelf zou Blair in staat stellen de bevoegdheden te verwerven die hij voor de overheid wenst, maar die onder het brede publiek vooralsnog op veel weerstand zijn gestuit; en een aanslag in Groot-Brittannië zou de aandacht van het volk van andere zaken, zoals de Downing Street Memo, weg nemen (het waarom). 

Benjamin “Bibi” Netanyahoe, Israël's voormalige premier en huidige Minster van Financien, liet zich na de aanslagen op het World Trade Center in antwoord op de vraag wat de aanslagen zouden betekenen voor de relatie tussen Israël en de Verenigde Staten:

“Dit zal heel goed blijken te zijn”[2]

Daarmee maakt Netanyahoe duidelijk dat de Oorlog tegen Terreur van belang is voor Israël, het land dat zichzelf graag portretteert als “voornaamste slachtoffer van terreur”. Terreur als zodanig, onder invloed van de berichtgeving in de media, verhoogd sympathie voor Israël en maakt continuering van haar bezetting van Palestina mogelijk zonder al teveel publieke weerstand hiertegen - wat de kost hiervan in Palestijnse mensenlevens ook moge zijn, want immers in “Oorlog tegen Terreur”. Over Israël en Londen, duidelijk is geworden dat precies in de buurt van de explosies in Londen, dezelfde Benjamin Netanyahoe een conferentie bij zou wonen over “investeren in Israël”, een conferentie bijgewoond door zakenmensen van het grootste kaliber en functionarissen van de Wereldbank.

4. De geplande conferentie op de exacte plaats van de explosies geeft Israël (het wie) een motief. Precies op het moment dat Israël de internationale zakenwereld voor zich probeert te winnen ontploffen in de omgeving een viertal bommen. Onschuldige mensen sterven en raken gewond, onder de ogen van de bezoekers van de conferentie: “precies hetgeen Israël zo onder te leiden heeft, als meeste van alle landen, en waarom zij uw steun verdient”, zou daarmee zo de slotzin kunnen zijn van de conferentie. Het tijdstip en de locatie van hetgeen plaatsgevonden heeft, lijkt gemaakt om maximale sympathie te kweken onder de bezitters van het grootkapitaal voor Israël (het waarom).

Met de mogelijke motieven vastgesteld is de tijd gekomen om de feiten zoals ze bekend zijn te toetsen aan deze verdachten en hun motieven.

De mensen die naar al Qaeda wijzen als verantwoordelijke voor de daad, merken op de wat zij noemen “overeenkomsten tussen de explosies in Londen, 11 september 2001 en de aanslagen in Madrid” ter argumentatie van hun standpunt, terwijl andere zogenoemde “terrorisme experts”, zoals die op de Nederlandse televisie de avond na de aanslagen, juist erop wijzen hoezeer het voorval in Londen anders was dan het voorval in Madrid: vanuit het perspectief van terroristen zou men de aanslagen in Madrid met ruim 200 doden succesvol kunnen noemen, maar met 50 (allen diep te betreuren) doden is Londen dit niet. Verder was in Madrid de aanslag duidelijk gefocussed op het treinverkeer, terwijl in Londen één van de vier bommen om onduidelijk redenen op een bus was geplaatst, met de drie anderen gericht op het metrostelsel. En voor wat betreft de vergelijking met 11 september, dit waren aanslagen met vliegtuigen op het financieel hart van de Verenigde Staten, aanslagen dus met een duidelijk aantoonbaar doel. Londen lijkt veeleerder gewoon gericht op het maken van willekeurige slachtoffers.

Met de verschillen tussen enerzijds 11 september en Madrid, en anderzijds 11 september en Londen, oftewel in andere woorden in afwezigheid van iets dat men “typisch voor al Qaeda” zou kunnen noemen, is het niet overtuigend om verwijzend naar 11 september en Madrid te vooronderstellen dat al Qaeda “ook” verantwoordelijk is voor Londen. Om een dergelijke aantijging geloofwaardig te doen zijn behoort men meer bewijzen te leveren. Buiten dit, als er iets bestaat als een overeenkomst tussen Londen en Madrid dan zou dit feiten wijzen in de directie van Groot-Brittannië als verantwoordelijke. Betreffende de aanslagen in Madrid, namelijk, berichtte de BBC dat twee van de vermoedelijke daders in feite informanten waren van de Spaanse politie met toegang tot de meest beveiligde delen van spoorwegenstelsel in Madrid [3], geruchten dat de aanslagen een “inside job” waren versterkend.

Zoals gezegd valt het moeilijk aan de explosies in Londen een duidelijk omlijnd doel toe te schrijven, buiten misschien het maken van zoveel mogelijk slachtoffers voor de ogen van de wereld. Dit feit, zo verklaren sommigen, is hetgeen typisch is aan de aanslagen gepleegd door al Qaeda en daarmee een bevestiging van haar betrokkenheid ook bij Londen. Maar, deze logische constructie gaat uit van een volkomen onjuiste aanname, zijnde dat al Qaeda geen doel zou kennen in haar werk en er enkel op uit is om slachtoffers te maken. De voormalige CIA medewerker belast met onderzoek naar Osama bin Laden, Michael Scheuer, maakt in zijn boek “Imperial Hubris: Why the West Is Losing the War on Terror” een einde aan deze fantasie. Hij stelt de doelstelling van Osama bin Laden vast alszijnde:

-          Beëindigen van Amerikaanse steun aan de Israël en uiteindelijke vernietiging van deze staat;

-          Verwijderen van westerse troepen uit Afghanistan, Irak en al de andere moslimlanden;

-          Beëindigen van Amerikaanse steun voor onderdrukking van Moslims door Rusland, China en India;

-          Beëindigen van Amerikaanse steun voor de ongelovige regimes in de moslimlanden[4].

En voor wat betreft Europa, een bericht door de CIA toegeschreven aan Osama bin Laden bood Europa een staakt-het-vuren aan in ruil voor beëindiging van Europese beïnvloeding van en aanwezigheid in het Midden-Oosten. Met andere woorden, al Qaeda is niet een apocalyptische organisatie met als enigste doel moord en vernietiging. Dat observatie dat de explosies in Londen geen ander doel dan dit lijken te hebben, doet daarom niet wijzen naar al Qaeda, maar maakt juist integendeel de mogelijkheid van haar betrokkenheid hoogst onwaarschijnlijk. Het is namelijk duidelijk dat terreur in Europa niet de steun voor de Oorlog tegen Terreur, waaronder de westerse inmenging in de zaken van de moslimlanden veelal plaatsvindt, zal doen afnemen, maar eerder zal versterken.

Dan is er nog het feit van de verklaring op Internet van iets dat zich “Al Qaeda’s geheime organisatie in Europa” noemt, en dat verantwoordelijkheid voor Londen op eist. Verschillende zaken maken dat deze verklaring moeilijk serieus genomen kan worden:

-          De verklaringen toegeschreven aan al Qaeda zijn allen allereerst opgepikt door Arabische media, terwijl deze verklaring in het nieuws is gebracht door Der Speigel uit Duitsland;

-          De verklaring bevat grammaticale onjuistheden in het gebruik van de Arabische taal;

-          De verklaring is gepost op een seculiere website; en

-          De verklaring bevat onjuistheden in de koranverzen die het aanhaalt[5].

Buiten dit, de verklaring eist geen verantwoordelijkheid op, maar prijst enkel degenen die de daad hebben verricht. Los van dit feit, dat al Qaeda zich in een aanslag op Londen zou richten op wijken hoofdzakelijk bewoond door moslims[6], lijkt ridicuul.

De feiten zoals ze nu bekend zijn maken verantwoordelijkheid van al Qaeda dan ook vooralsnog onwaarschijnlijk. Des te opmerkelijker is het feit dat Tony Blair in zijn eerste reactie op de explosies, binnen 3 uur na de eerste explosie, de schuld hiervoor reeds bij de moslim neerlegde door te verklaren dat niet al de moslims voor de explosies verantwoordelijk gehouden kunnen worden, in een speech doortrokken van verwijzingen naar de Oorlog tegen Terreur. Een bevestiging van zijn motief?

Bij de bespreking van de feiten in relatie tot de motieven van Groot-Brittannië zelf als dader, dient uiteengezet te worden waarom dit toch niet zo een onwaarschijnlijk iets is als men op het eerste gezicht misschien zou denken:

-          In de New York Times deed James Risen op basis van openbaar geworden CIA documenten uit de doeken dat in 1953 de CIA en SIS (de Britse tegenhanger van Amerika’s CIA) verscheidene aanslagen hadden gepleegd op burgerdoeleinden in Iran om een destabilisatie van het bewind van de democratisch verkozen president van Iran Mossadegh te realiseren[7].

-          Van Iyyad Allawi, de door de Verenigde Staten en Groot-Brittannië geïnstalleerde interim minister-president van Irak voor de verkiezingen van 2005, is bekend dat hij in opdracht van de CIA terroristische aanslagen leegde in Bagdad in de jaren 60 van de vorige eeuw, na eerder voor Iraks geheime dienst Irakese dissidenten in Londen te hebben vermoord.

-          Onder CIA operatie Gladio betaalde de Amerikaanse overheid in de jaren 80 van de vorige eeuw rechts-extremisten om verschillende aanslagen te plegen, om deze daden toe te kunnen schrijven aan linkse activisten, om zo het grote publiek angst aan te jagen voor het “Rode gevaar” en een toename van de bevoegdheden van de overheid te accepteren. 80 mensen kwamen om het leven bij een aanslag op een trein nabij Bologna[8].

-          In een schandaal genoemd naar destijds Israëlische minister voor Buitenlandse Zaken Pinhas Lavon, de “Lavon Affaire”, pleegden ongeveer 12 Egyptische joden aanslagen met brandbommen op locaties in Cairo druk bezocht door Britse en Amerikaanse toeristen, in een poging in een oorlog met Egypte steun te winnen voor de Joodse staat bij de Amerikanen en Britten. Echter, de plegers werden gearresteerd en veroordeeld door Egypte, en de waarheid achter de aanslagen werd openbaar[9].

Onder hetgeen dat in de eerste uren na de explosies aan informatie naar buiten kwam, was dat veiligheidsdiensten Israël's minster van Financien Netanyahoe, zoals vermeld in Londen voor een conferentie over investeren in Israël, nog voor de eerste explosie hadden gewaarschuwd in zijn hotel te blijven. BBC World Radio rapporteerde dat de ambassadeur Zvi Hefet van Israël in Groot-Brittannië had verklaard dat vooraleer de explosies plaats hadden gevonden, de Britse geheime dienst Netanyahoe hadden gewaarschuwd in zijn hotel te blijven in het centrum van de stad, vlakbij een van de metrostations waar een van de explosies zich voor heeft gedaan[10]. Associated Press kwam met hetzelfde bericht[11], evenals Israël’s Ha'aretz[12]. Tevens is bekend dat de drie explosies in de metrostations zich allen gelijktijdig hebben voorgedaan, en dat explosieven van militaire kwaliteit waren gebruikt, geen producten klaargemaakt aan de keukentafel[13].

De laatste twee informaties doen een bijna militaire actie in Londen vermoeden. In een omgeving, het Londense metrostelsel, dat bewaakt wordt door bijna 6.000 beveiligingscamera's zijn personen er in geslaagd geweest op drie verschillende locaties bommen van hoogwaardig explosief materiaal te plaatsen zonder bemerkt te worden, om dezen vervolgens op gelijk tijdstip te laten ontploffen. En de eerste informatie, dat Netanyahoe gewaarschuwd werd, betekent dat iemand binnen het officiële staatsveiligheidsapparaat op de hoogte was van wat zou gaan gebeuren, en in plaats van de bevolking van Londen hiervoor te waarschuwen ervoor heeft gekozen om een minister uit Israël te waarschuwen. Dit zou enkel uitgelegd kunnen worden door de aanname dat er binnen deze kringen een wens bestaat om de ontploffingen onder nietsvermoedende burgers plaats te laten vinden.

Verder, belangwekkend is een interview gegeven door Peter Powel aan BBC Radio 5 in de avond van de 7^e juli, vrijwel onbericht gebleven in de mainstream media. Meneer Powel, voormalig lid van de anti-terreur dienst van Scotland Yard en huidige baas van Visor Consultants, vermeld daarin dat zijn organisatie precies op het tijdstip van ontploffing van de bommen met 1000 mensen een oefening uitvoerde om te onderzoeken hoe om te gaan met meervoudige, simultane ontploffingen in het Londense metrostelsel, en wel op de metrostations die ook in werkelijkheid het doelwit waren van de aanslagen[14]. Dit was natuurlijk ofwel een ongelooflijk toeval, ofwel degenen verantwoordelijk voor de aanslag waren op de hoogte van het tijdstip en plaats van de oefening.

Als altijd blijft iedere conclusie van een politieke analyse voorlopig en onder voorbehoud, beiden in afwachting van verdere informatie. Echter, wat bekend is maakt onwaarschijnlijk dat de aanslag het werk is van het zogenaamd “internationale terroristennetwerk” van al Qaeda. De beschikbare informatie wijst naar kennis omtrent de aanslagen, het tijdstip van de aanslagen en de locatie van de aanslagen onder het internationaal veiligheidsapparaat. Informatie benut om het welzijn van Netanyahoe te beschermen, maar niet benut het Londens publiek te beschermen.

Dit laatste feit kan enkel uitgelegd worden door een verlangen onder officiële instanties om plaats te laten vinden wat plaatsgevonden heeft, uit de wens hun Oorlog tegen Terreur - wat deze dan ook in werkelijkheid ten doel mag hebben - gecontinueerd en geïntensifieerd te zien.

 

---