Maximilien de Robespierre was een van de meest controversiële figuren uit de Franse Revolutie. In naam van de democratie was Robespierre medeverantwoordelijk voor de periode van terreur, waarin duizenden mensen door middel van de guillotine ter dood werden gebracht. Uiteindelijk zou hij hetzelfde lot ondergaan.

In 1792 wordt de republiek uitgeroepen; in de twee daaropvolgende jaren siddert Frankrijk en vooral Parijs onder een regime, dat niet zonder reden La Terreur wordt genoemd. Allereerst wordt koning Lodewijk XVI onthoofd met de guillotine, een nieuwe manier van terechtstellen die men humaner acht dan de vroegere methode. Enkele maanden later komt de advocaat Robespierre aan de macht, daartoe in de gelegenheid gesteld door het radicale proletariaat, dat in de bourgeoisie slechts uitbuiters en onderdrukkers ziet. En ondertussen is Frankrijk in oorlog gekomen met bijna alle grote Europese mogendheden.

Onder deze woelige omstandigheden blijkt de tijd rijp voor een uitbarsting van alle vroeger onderdrukte haatgevoelens tegen de hogere klassen: veertigduizend mensen komen om in deze 'tijd der verschrikking', vooral in de Vendée, waar zich vele girondijnen (gematigde volksvertegenwoordigers) en royalisten hebben teruggetrokken. Ook in grote provinciesteden als Lyon vinden vele executies plaats, niet alleen van edelen en hogere bourgeois, maar merkwaardig genoeg vooral van eenvoudige landarbeiders.

In de hoofdstad worden meer dan 1200 mensen geguillotineerd, onder wie koningin Marie Antoinette. Robespierre heeft de terreur in een rede tot de Conventie als volgt verdedigd: 'Indien in vredestijd de beweegreden van de regering van het volk de deugd is, dan is die beweegreden in revolutietijd tegelijk de deugd en de terreur: terreur zonder deugd is funest; deugd zonder terreur is onmachtig. De terreur is niets anders dan snelle, strenge en onwrikbare justitie. Zij is dus een uitvloeisel van de deugd. Zij is niet zozeer een beginsel op zichzelf, als wel een consequentie van het algemene beginsel van de democratie, aangepast aan de meest dringende behoeften van het vaderland. Men zegt dat de terreur de drijfveer was van het despotisme. Lijkt uw regering dus op het despotisme? Ja, op dezelfde manier als het ene zwaard, blinkend in de handen van de helden van de vrijheid, lijkt op het andere, waarmee de satellieten van de tirannie bewapend zijn ... De regering van de Revolutie is het despotisme van de vrijheid tegen de tirannie. Bestaat het geweld alleen om de misdaad te beschermen? En is de bliksem niet bestemd om trotse hoofden te treffen?'

Vlak voor de val van Robespierre, die hetzelfde lot ondergaat als zijn slachtoffers, hebben de enragés nog getracht het christendom af te schaffen en daarvoor in de plaats een cultus der rede in te voeren. In juli 1794 komt een einde aan deze periode van terreur. De 's-Gravenhaagsche Courant van 25 juli bevat een beschrijving van de laatste dagen van deze glorietijd der enragés: 'Parijs, 14 juli. Te midden van al deze treurtonelen ... die Parijs van bloed doen stromen, vind een ieder, die niet strafschuldig is, thans zijn aanwezen zo verdrietig en smertlijk, dat iedere dag de ijselijkheden des doods in zijn oogen verminderen... Een ieder leeft slegts onder bewilliging van elken dag te sterven. En egter, bij de eerste stralen van een schoonen dag en bij elke nieuwe vertoning, comedie of toneelstuk, ziet men de menigte en de nieuwsgierigen de wandelplaatsen en de schouwburgen overstromen. Men verzaakt geen van zijn ontwerpen noch van zijn gebreken en ondeugden: wispelturigheid en mode nemen derzelver regten weder. Men bouwt alom nieuwe huizen met dezelfde vaardigheid als de misdaaden gepleegd worden; men pronkt dezelve op met de uitgezogtste meubelen. Een argwaan komt den onvoorzigtigen eigenaar van alles beroven, wiens droevig geval eenen nog onvoorzigteren aankoper niet terug houd. Nooit zag men grooter begeerlijkheid en nooit was dezelve gevaarlijker. Lekkere maaltijden, keurige wijnen worden in alle openbaare plaatsen gezogt. Men haast zig, om nog eenen dag bij zijnen vermaaken te voegen; men ziet onverschilliglijk ongelukken, aan welken men zig reeds onderworpen heeft. Nauwelijks heeft de ongelukkige het slagtoffer naar het bloedtoneel zien lijden, of hij loopt naar eenen der twintig schouwburgen van vermaak welken de menigte telkens vervult, om een oogenblik de ijslijkheden, en gevaaren, die hem van alle zijden omringen, te mogen vergeten; en weer te zijnen te keren, waar de verzegelij en gevangenschap hem misschien, weer wagten.'