Wat verstaan we onder mentaliteit en psyche?

Het eerste element: mentaliteit

Mentaliteit wil zeggen dat de mens de feiten zintuiglijk waarneemt en verbanden legt vanuit het eigen referentiekader (voorkennis). Na deze toetsing geeft hij pas een oordeel over de waargenomen feiten op grond van de basisgedachten die hij als maatstaaf gebruikt in zijn beoordeling.

Neem bijvoorbeeld de olie, ook wel het zwarte goud genoemd, die voor de mens een waargenomen feit is en de wil van zijn persoonlijk bezit aanwakkert en beoordeelt als belangrijk iets voor zijn overleving.Dit oordeel over dat waargenomen feit is niet het enige oordeel, de basis gedachten die de maatstaaf vormt voegt er andere oordelen aan toe, een Moslim ziet de olie niet alleen als belangrijk iets voor de overleving en ook als grondstof voor iedereen die eerlijk moet worden verdeeld.

Van ibnu Abbaas De boodschapper van Allah heeft gezegd : "water, gras, vuur zijn gemeenschappelijk bezit van alle moslims" (overgeleverd door Abu Dawoed)

Uit dit hadis begrepen de geleerden dat alles wat onder openbaarvoorziening valt zoals olie, zout, uranium, zand, etc... Gemeenschappelijk bezit is voor de Moslims.

Een kapitalist ziet de olie eveneens als een belangrijk iets voor zijn overleving maar wel als een persoonlijk bezit, zonder in acht te nemen dat ook anderen daar recht op hebben, omdat de maatstaaf van een kapitalist gebaseerd is op eigenbelang en profijt zodat zijn visie individualistisch is.

Een andere voorbeeld is een mooie vrouw die seksuele verlangens bij de man kan opwekken, het oordeel is dat een mooie vrouw de verlangens van een man kan bevredigen.

Vanuit de basis gedachten die de maatstaaf vormt oordeelt de Moslim dat aan de vrouw hogere waarden wordt toegekend die beschermd moeten worden.

Een kapitalist ziet haar als iemand die zijn verlangens bevredigt en beschouwt haar als een lustobject . De vrouw wordt gebruikt voor materiele doeleinden zoals reclame, aantrekken van klanten, prostitutie, spionage. De reden voor het verschillend oordelen van de Moslim en de kapitalist over zowel de olie als de vrouw ligt in de basisgedachten.

De mentaliteit is de wijze waarop de mens het feit waarneemt of de wijze waarop de mens een link legt tussen zijn voorkennis en het feit waarbij hij deze twee elementen op zijn basisgedachte toetst.De Islamitische mentaliteit beseft dingen en daden en oordeelt hierover opgrond van basisgedachte die voor hem als fundamenteel maatstaaf is en dat is de Akiedah (Islamitische basisgedachte/ geloof).

De Islamitische Akiedah bevat oordelen over dingen en daden vanuit de eigen basis gedachten, waaruit de wijze waarop de Moslim de relatie regelt tussen de Schepper, zich zelf, en medemens voort vloeit .

"Het oordeel komt alleen Allah toe. Hij beveelt dat jullie alleen hem dienen. Dat is de juiste godsdienst, maar de meeste mensen weten het niet" (zie vertaling Soerat El-Yoesoef: 40)

"Allah oordeelt en niemand kan zijn oordeel ongedaan maken; hij is snel met de afrekening" (zie vertaling soerat Ar-Ra'd: 42)

Dus diegene die het feit vanuit een Islamitische visie bekijkt heeft een Islamitische mentaliteit, en diegene die het feit vanuit een kapitalistische of communistische visie bekijkt heeft een kapitalistisch of communistische mentaliteit

Het tweede element: psyche

Het element van de persoonlijkheid wordt gevormd door de psyche van de mens.

De bevrediging van de instincten en behoeftes van de mens vormen voor hem de aanleiding tot acties. Wordt dit aan de mens zelf over gelaten zonder regels dan is er sprake van willekeur. Er moet een verband worden gelegd tussen de wens tot bevrediging (drijfveer) en de opvattingen. Dit verband tussen de drijfveer en de opvatting gebeurd spontaan in de mens, dit noemen we neiging. De neiging heeft een hogere waarde dan de drijfveer, omdat de neigingen zijn verbonden aan de opvattingen.

De drijfveer voor de bevrediging is zowel bij de mens als bij de dier een eigenschap, terwijl de neigingen alleen een eigenschap van de mens is, omdat de mens zich onderscheidt van het dier met zijn rede. Omdat men over opvattingen kan beschikken wanneer hij een rede heeft.

Dus psyche is de wijze waarop de mens een verband legt tussen de bevredigingsdrijfveer en zijn opvattingen. Deze opvattingen zijn gebaseerd op de visie van de mens. Wanneer deze opvattingen zijn voortgevloeid uit de Islamitische Akiedah dan heeft men een islamitische psyche, wanneer deze opvattingen zijn voortgevloeid uit een kapitalistische basisgedachte dan heeft men een kapitalistische psyche.

Deze psyche doet men besluiten om bepaalde handelingen wel of niet te verrichten.

Voorbeeld; voordat Allah (SWT) de alcohol had verboden, dronk de moslim, omdat zijn opvatting over alcohol was, dat het toegestaan was.

Maar toen het werd verboden deed hij onmiddellijk afstand hiervan. Door de verandering van de opvattingen over bepaalde dingen en zaken worden de neiging van de mens tot bepaalde dingen en zaken automatisch veranderd.

"Maar nee, bij jou Heer, zij geloven pas (echt) als zij jou tot scheidsrechter maken over wat bij hen omstreden is en als zij dan bij zichzelf geen moeite hebben met wat jij geoordeeld hebt en het volledig aanvaarden" (zie vertaling soerat An-Nisaa: 65)

De boodschapper van Allah heeft gezegd: "Geen een van jullie gelooft tenzij hij geneigd is tot de gene wat ik geopenbaard heb." (overgeleverd door ibnu abi Asem) Hoe wordt de persoonlijkheid gevormd?

Wanneer de mens bepaalde dingen/ daden beseft krijgt hij daarover bepaalde opvattingen die zijn bevredigingsdrijfveer beïnvloeden die bij hem in neigingen veranderen. Wanneer dit wel het geval is betekend dat er verband is tussen mentaliteit en de psyche, waardoor een persoonlijkheid wordt gevormd.

Maar de vraag nu is: bestaat er 1 soort persoonlijkheid of bestaat er meerdere soorten persoonlijkheden?

Onze mening is dat een persoonlijkheid wel en niet uniek kan zijn. Wat wij hiermee bedoelen zullen we InshAllah hier verder uitleggen.

Er zijn een aantal zaken die filosofen en intellectuelen gedurende lange jaren bezig hebben gehouden, zoals wetenschap, religie, mens, god, samenleving en de rede en persoonlijkheid. Voor deze editie hebben wij als onderwerp de persoonlijkheid van de mens uitgekozen. Het gaat hierbij om verschillende soorten van persoonlijkheden en de elementen waaruit de persoonlijkheid bestaat.

De mens onderneemt acties om zijn instincten en behoeftes te bevredigen, deze acties vormen het gedrag van de mens. Dit gedrag is geheel afhankelijk van de concepten, opvattingen van de mens over bepaalde dingen, daden en het leven.

Wanneer we de persoonlijkheid van de mens willen leren kennen dan zijn wij genoodzaakt diens gedrag te bestuderen. Het gedrag is de vertaling van de opvattingen, neigingen en stemmingen.

Er van uitgaande dat de concepten (opvattingen) en de neigingen, die de mens onderscheidt van andere schepsels, dan is het onjuist en oppervlakkig wat sommige mensen denken, dat uiterlijk en huidskleur invloed heeft op de vorming van de persoonlijkheid.

Het gedrag van de mens bepaald door de rede, laag of hoog beschaafd gedrag heeft te maken met het ontwikkelingsniveau van de mens en zijn opvattingen.

De opvattingen die bij de aard van de mens passen en het verstand overtuigen van de waarde ervan zorgen, voor rust in het hart, dit zijn de juiste opvattingen.

• De definitie van de persoonlijkheid is als volgt: de wijze waarop de mens het feit beseft en hoe hij tot het feit is geneigd. Met andere woorden: persoonlijkheid is mentaliteit en psyche.
• De mentaliteit is de wijze waarop de mens het feit waarneemt of de wijze waarop de mens een link legt tussen zijn voorkennis en het feit waarbij hij deze twee elementen op zijn basisgedachte toetst.
• De psyche is de wijze waarop de mens een link legt tussen de bevredigingsdrijfveer van zijn instincten en organische behoeftes en zijn concepten / opvattingen, of het zijn de neigingen die zijn uitgekomen door het leggen van de link tussen de concepten en de drijfveer.

Wat is het verband tussen psyche en mentaliteit?

Het is van zelfsprekend dat de mens een oordeel kan geven over bepaalde dingen en daden die hij beseft en op zijn basisgedachte toetst, zoals een Akiedah of geloof die hij aanhangt. En door dit besef ontstaan de concepten bij de mens, of met andere woorden, zijn gedachten krijgt betekenis in de realiteit. Hetzij zintuiglijk waarneembare gedachten of een verbeelding van het verstand waar hij in gelooft alsof het een zintuiglijk waarneembaar feit is, hierdoor worden de bevredigingsdrijfveren door dat concept beïnvloed en beheerst, waardoor neigingen bij hem ontstaan als resultaat van de link die gelegd werd tussen de concepten en drijfveren. In dit geval wordt er een verband tussen de mentaliteit en zijn psyche gelegd, waardoor de persoonlijkheid gevormd wordt.

De vorming van een persoonlijkheid wil niet altijd zeggen dat het om een unieke persoonlijkheid gaat, maar die persoonlijkheid kan in sommige gevallen uniek zijn en in sommige gevallen niet. Wat we hiermee bedoelen is het volgende:

Unieke persoonlijkheid

Een unieke persoonlijkheid is de persoonlijkheid waarvan de mentaliteit en psyche met elkaar in harmonie zijn. Dat betekent dat de neigingen van een persoon beheerst worden door zijn concepten; met andere woorden, de psyche van diegene wordt beheerst en beïnvloed door zijn mentaliteit. Hierdoor neigt de mens naar dingen en daden waar hij concepten over heeft bij de bevrediging van zijn instincten en organische behoeften, toetsend op zijn basisgedachte die hij hanteert bij zijn denkproces. Wanneer een persoonlijkheid uniek is en een bepaalde kleur heeft dan moet in dit geval de basisgedachte waaruit oordelen voortvloeien over het feit, een algemene en essentiële basis zijn waaruit alle benodigde oordelen voor de regeling van de relatie tussen de mens en zijn Schepper en met zich zelf en met zijn medemens. Dit is alleen mogelijk wanneer deze essentiële basis een compleet idee bevat over het heelal, de mens en het leven zodat de hamvraag van de mens wordt beantwoord en zijn gevoel van behoeftigheid, machteloosheid en zijn beperking worden bevredigd, en waaruit een systeem voortvloeit die alle instincten en organische behoeftes van de mens kan bevredigen.Een unieke persoonlijkheid is altijd principieel (Mabda'a= basis gedachte waaruit systemen voort vloeien) zoals een Islamitische persoonlijkheid, kapitalistische en communistische persoonlijkheid, want de mentaliteit en de psyche van al deze drie genoemde soorten persoonlijkheden waarvan de maatstaf bij het denken en de neigingen een verstandelijke credo(geloofsbelijdenis) waaruit een systeem voortvloeit die alle soorten relaties van de mens regelt en organiseert, en dit is een principe.

De geschiedenis heeft ons verteld over veel unieke persoonlijkheden; één ervan is Anas bin Al-Nadhr (een van de Sahaba = metgezellen van de Profeet (vrede zij met hem)) tijdens de slag van Oehud kwam hij Omar bin al-Khattab en Talha bin Oebeidullah en mannen van Moehadjireen en Al-Ensaar tegen, die hun wapens hadden neergelegd nadat er geruchten waren dat de Profeet (vrede zij met hem) was gedood. Anas zij tegen hen waarom zitten jullie? Zei zeiden: Rassoellullah (boodschapper van Allah(SWT) is gedood. Hij zei; wat voor zin heeft het leven na de dood van de Profeet(vrede zij met hem)? Sta op en sterf voor hetgeen waar de boodschapper voor gestorven is. Toen kwam hij Qoeraysh tegen en vocht tegen hen tot dat hij als martelaar viel. Uit het gedrag van Anas bin Al-Nadhr is gebleken hoe nauw het harmonische verband is tussen zijn mentaliteit en psyche.

Niet unieke persoonlijkheid

Een niet unieke persoonlijkheid is een persoonlijkheid waarvan de mentaliteit niet in harmonie is met de psyche.

Een niet unieke persoonlijkheid komt bij mensen voor wiens basisgedachten waarop oordelen worden gebaseerd anders is dan hun neigingen, m.a.w. neigt hij bij de bevrediging van zijn instincten en behoeftes tot concepten die in strijd zijn met zijn eigen basisgedachte, een voorbeeld hiervan is iemand die de Islam aanhangt en dat Allah (SWT) de enige oordeelgever is, terwijl hij zich in het leven gedraagt volgens kapitalistische ideeën en concepten.

Sommige mensen die geen unieke persoonlijkheid hebben zijn huichelaars.

Allah (SWT) heeft hen in de Koran nauwkeurig beschreven:

"Er zijn mensen die zeggen: 'wij geloven in Allah en de laatste dag (dag des oordeels)', maar zij zijn geen gelovigen. Zij denken Allah en hen die geloven te misleiden, maar zij misleiden slechts zichzelf zonder het te beseffen. In hun harten is een ziekte en Allah heeft hun ziekte verergerd; voor de leugens die zij spraken krijgen zij een pijnlijke bestraffing. Als men tot hen zegt: 'brengt geen verderf op aarde' zeggen zij: 'wij scheppen slechts orde'. Toch zijn zij het die verderf brengen, maar zij beseffen het niet. Als men tot hen zegt: 'gelooft zoals de mensen geloven', zeggen zij: 'zullen wij dan geloven zoals de dwazen geloven?' Toch zijn zij de dwazen, maar zij weten het niet. Als zij hen die geloven ontmoeten zeggen zij: 'wij geloven', maar als zij met hun satanische makkers alleen zijn zeggen zij: 'wij horen bij jullie. Wij waren enkel aan het spotten.' Allah drijft de spot met hen en laat hen in hun onbeschaamdheid doorgaan met dwalen. (zie vertaling soerat el-bakara: 8t/m 15)

slotwoord: We willen van deze gelegenheid gebruik maken om onze broeders en zusters in Islam op te roepen en te benadrukken om zich te wenden tot de Islam, en zich in de Islam te versterken en te verdiepen zodat bij u een unieke persoonlijkheid wordt gevormd. En zodoende wordt de boodschap van Islam over de hele wereld verspreidt, want Allah houdt niet van iemand die geen unieke persoonlijkheid heeft, omdat het een kenmerk is van een huichelaar.

Allah (SWT) beschrijft hen in de edele Koran als volgt;

"De huichelaars proberen Allah te misleiden, maar Hij misleid hen. Wanneer zij zich opstellen voor de salaat, staan zij daar achteloos om door de mensen gezien te worden en zij gedenken Allah slechts weinig, terwijl zij heen en weer geslingerd worden, niet naar dezen en niet naar die. Wie door Allah misleid wordt voor hem vind je geen weg." (Soerat An-Nisaa'142-143)